به گزارش گروه رسانه ای ایران – گرا و به نقل از سرانه؛ صدای چاقوی قصاب ها روی تخته های چوبی، بوی مرغ تازه و نگاه های مردد خریدارانی که مدام قیمت ها را با گوشی شان چک می کنند، این روزها تصویر مشترک بیشتر مغازه های مرغ فروشی تهران است. بازار مرغ، بعد از هفته هایی پرنوسان، حالا وارد فازی شده که فروشنده ها اسمش را آرامش شکننده می گذارند؛ آرامشی که نه از وفور واقعی آمده و نه از رضایت مصرف‌کننده، بلکه بیش تر شبیه مکثی کوتاه قبل از یک نوسان تازه است.
گزارش میدانی از سطح شهر تهران و روایت مغازه دارها نشان می‌دهد قیمت مرغ گرم امروز در میدان بهمن کیلویی حدود ۲۰۰ هزار تومان معامله شده؛ قیمتی که وقتی به دست مصرف کننده می رسد، بسته به محل مغازه و هزینه های جانبی، بین ۲۱۰ تا ۲۳۰ هزار تومان فروخته می‌شود.
یکی از مرغ‌فروش های تهران می‌گوید: «ما مرغ رو گرون نمی خریم، ولی وقتی میاد تو مغازه، کرایه، اجاره، کارگر و افت وزن هم هست. با ۱۰ تومن سود که کسی مغازه داری نمی کنه.»
در همین بازار، مرغ سَمن هم امروز کیلویی حدود ۲۲۰ هزار تومان عرضه شده؛ رقمی که نسبت به مرغ معمولی بالاتر است، اما به گفته فروشنده ها مشتری خاص خودش را دارد. یکی از فروشندگان توضیح می دهد: «یه عده فقط سمن می خوان، حتی اگه گرون تر باشه. ولی تعدادشون زیاد نیست، مخصوصا الان که مردم حساب و کتابشون سفت شده.»
نوسان قیمت مرغ در روزهای اخیر بیش تر از هر چیز در مقایسه عددها خودش را نشان می دهد. مرغی که روز پنجشنبه گذشته در میدان بهمن کیلویی حدود ۱۸۰ هزار تومان بوده، امروز به مرز ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. افزایش قیمت مرغ حدود ۲۰ هزار تومانی در کم تر از چند روز، برای بازاری که مستقیم با سفره مردم سر و کار دارد، عدد کوچکی نیست. با این حال، فروشنده ها تاکید می‌کنند که این افزایش، به معنای رونق بازار نیست.
در بخش قطعات مرغ هم وضعیت چندان متفاوت نیست. قیمت کتف و بال مرغ امروز در کشتارگاه کیلویی حدود ۱۹۰ هزار تومان اعلام می‌شود، اما همین محصول وقتی به ویترین مغازه می رسد، با قیمت هایی نزدیک به ۲۲۰ هزار تومان به فروش می رسد. یکی از مغازه دارها می گوید: «مردم فکر می‌کنن ما گرون فروشیم، ولی واقعیت اینه که اختلاف قیمت از کشتارگاه تا مغازه، فقط سود نیست؛ هزینه ست. تازه بعضی روزا هم روی دستمون می مونه.»
روایت مغازه دارها از روزهای قبل، تصویر متفاوت تری از بازار می‌دهد. به گفته آن ها، حدود ۱۰ روز پیش قیمت مرغ تا بالای ۲۷۰ هزار تومان هم بالا رفته بود؛ عددی که حالا با افت تقاضا، پایین آمده است. یکی از فروشنده ها با خنده‌ای تلخ می گوید: «اون موقع همه شاکی بودن، الان ارزون تر شده ولی مشتری نیست.»
فعالان بازار، یکی از دلایل اصلی افت اخیر قیمت ها را به واریز ارز ترجیحی و رفتار هیجانی بازار نسبت می دهند. به گفته آن ها، بعد از اعلام و واریز ارز ترجیحی، بخش زیادی از مردم برای خرید مرغ هجوم آوردند؛ تقاضا بالا رفت و قیمت ها هم در واکنش به همین موج، جهش کرد. اما حالا که خریدهای هیجانی انجام شده و بخشی از خانوارها مرغ مورد نیازشان را تامین کرده اند، تقاضا به شکل محسوسی افت کرده است.
یکی از مرغ‌فروش های قدیمی بازار می گوید: «الان مردم کم تر می خرن، نه چون ارزونه، چون دیگه پولشون نمی رسه. خیلی ها مصرف رو کم کردن یا رفتن سمت چیزای ارزون تر.» همین کاهش تقاضای مرغ باعث شده قیمت ها، دست کم به طور مقطعی، عقب نشینی کنند؛ عقب نشینی ای که بیش تر شبیه اجبار بازار است تا نتیجه یک سیاست پایدار.
در سمت مصرف‌کننده، ماجرا شکل دیگری دارد. خریدارانی که جلوی مغازه ها می‌ایستند، بیش تر از این که دنبال نوع مرغ باشند، دنبال قیمت مناسب مرغ می گردند. یکی از شهروندان می گوید: «قبلا هفته ای دو بار مرغ می خریدیم، الان شده هفته ای یه بار. حتی همونم کم تر.» این تغییر الگوی مصرف، چیزی است که فروشنده ها هم آن را تایید می‌کنند.
بازار مرغ تهران این روزها روی لبه ای باریک حرکت می کند؛ از یک سو هزینه های تولید، حمل و نقل و توزیع هنوز بالاست و از سوی دیگر توان خرید مردم اجازه جهش دوباره قیمت ها را نمی دهد. مغازه دارها می گویند اگر تقاضا همین طور پایین بماند، احتمال کاهش بیش تر قیمت وجود دارد، اما این کاهش الزاما به معنای بهبود وضعیت بازار نیست.
آن چه از دل این گزارش میدانی بیرون می‌آید، تصویری دوگانه است: قیمت ها نسبت به اوج های اخیر عقب نشسته اند، اما بازار همچنان بی رمق است. مرغ ارزان تر شده، اما نه آن قدر که مردم دوباره با خیال راحت بخرند؛ فروشنده ها هم می فروشند، اما نه با رضایت. بازار مرغ، فعلا نه برنده دارد و نه بازنده مطلق؛ فقط یک انتظار جمعی برای روزهایی که شاید ثبات، جای نوسان را بگیرد.
برخی فعالان صنفی معتقدند اگر سیاست های حمایتی تنظیم بازار صرفا مقطعی باقی بماند و برنامه مشخصی برای ثبات قیمت وجود نداشته باشد، همین چرخه نوسان دوباره تکرار می شود؛ یک بار با جهش قیمت و یک بار با رکود فروش. آن ها می گویند بازار مرغ بیش از هر چیز به پیش‌بینی پذیری نیاز دارد؛ وضعیتی که هم تولیدکننده بداند با چه هزینه ای ادامه می دهد و هم مصرف کننده بتواند مصرف خانوار را بدون شوک های ناگهانی مدیریت کند. تا آن زمان، مرغ هم چنان یکی از پرحاشیه ترین اقلام سفره مردم می ماند؛ کالایی که قیمتش نه فقط عددی اقتصادی، بلکه شاخصی از حال و روز معیشت خانوارهاست./ سومانیوز
